Veel Nederlanders hebben het gevoel dat het leven steeds duurder wordt. Toch is Nederland in veel gevallen juist goedkoper is dan buurlanden België en Duitsland, aldus premier Jetten.
Nederlanders klagen steen en been over de hoge prijzen in bijvoorbeeld de supermarkt. Volgens Jetten hangt het idee dat alles duurder wordt sterk samen met inflatie, de gemiddelde prijsstijging van producten en diensten. Jetten berekent die aan de hand van een zogenoemd “mandje” met uitgaven van Nederlanders. “Eigenlijk zit daar alles in waar je als Nederlander je geld aan uitgeeft”, legt hij uit. “Niet iedereen geeft natuurlijk overal geld aan uit. Er zitten bijvoorbeeld ook sigaretten in en andere tabaksproducten. Ik rook niet, dus voor mij is het niet zo relevant. Voor mensen die wel roken wel.”
In dat mandje zitten onder meer huur, energie, verzekeringen, boodschappen en autokosten. “Ieder jaar kijken we naar alles waaraan mensen hun geld uitgeven. Dat kan zijn huur, verzekeringspremies, gas, water, licht, de boodschappen, de auto. En dan kijken we weer: klopt dit mandje nog? Is dit echt waar mensen hun geld aan uitgeven?”
Dat prijzen de afgelopen jaren flink zijn gestegen, ontkent Jetten niet. Vooral de energiecrisis na de Russische inval in Oekraïne had een groot effect. “Je zag dat in een periode van zo’n vier, vijf jaar de prijzen met een kwart stegen. Je moet echt terug naar de jaren zeventig voor dat soort prijsstijgingen”, zegt Jetten. “Als in korte tijd de prijzen zo hard stijgen, dan schrikken mensen daarvan.”
Toch klopt het beeld dat Nederland structureel duurder is dan de buurlanden niet altijd. “Dat hangt er heel erg vanaf waar je naar kijkt en naar welke producten je kijkt”, zegt Jetten. Hij wijst op het grote aantal aanbiedingen in Nederlandse supermarkten. “Als je de normale prijs van bijvoorbeeld een potje appelmoes pakt en die vergelijkt met net over de grens, dan kun je denken: wat is het in Nederland duur. Maar de week erop is die appelmoes in de aanbieding.”
